Η Δυτική Βιρτζίνια προέκυψε μέσα από ρήξη με την εξουσία. Το 1863, ενώ διαρκούσε ο Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος, χωρίστηκε από τη Βιρτζίνια, η οποία είχε συνταχθεί με τους Νοτίους, και έμεινε με τον Βορρά. Πάνω από 160 χρόνια αργότερα, η πολιτεία μπαίνει και πάλι στο επίκεντρο σοβαρής διαμάχης, τώρα για το σχέδιο της κυβέρνησης Τραμπ να στήσει εκεί εγκαταστάσεις αποθήκευσης πυρηνικών αποβλήτων.
Η σύγκρουση δεν είναι πια ανάμεσα σε Βορρά και Νότο. Σύμφωνα με τη Washington Post, απέναντι βρίσκονται οι πολιτειακές αρχές και οι κάτοικοι, που αρνούνται να δουν τον τόπο τους να γίνεται χώρος φύλαξης πυρηνικών αποβλήτων.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει αναφέρει ότι τέτοιες εγκαταστάσεις, και όχι μόνο αυτές, θα πρέπει να δεχτούν την αποθήκευση αναλωμένων πυρηνικών καυσίμων. Ως αντάλλαγμα προσφέρεται ομοσπονδιακή υποστήριξη για εγκαταστάσεις έρευνας, ανάπτυξης και παραγωγής, με σκοπό τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των υποδομών πυρηνικής ενέργειας των ΗΠΑ.
Κατά την κυβέρνηση, οι εγκαταστάσεις αυτές θα μπορούσαν να φέρουν 25.000 θέσεις εργασίας και δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε ιδιωτικές επενδύσεις και φορολογικά έσοδα. Οι προοπτικές αυτές ελκύουν ιδιαίτερα πολιτείες που επιδιώκουν ανάπτυξη. Ενδιαφέρον κάποιου είδους έδειξαν 26 πολιτείες, προτού η ομοσπονδιακή κυβέρνηση καταλήξει στη Γιούτα, το Τενεσί, την Οκλαχόμα, τη Λουιζιάνα, το Άινταχο και τη Δυτική Βιρτζίνια ως τελικές υποψήφιες.
Στην περίπτωση της Δυτικής Βιρτζίνια, οι πολιτειακές αρχές πρότειναν η αποθήκευση να γίνει στο ιστορικό τοπίο του παλιού λατομείου Old Standard Quarry στο Χάρπερς Φέρι, περιοχή με μεγάλη ιστορική σημασία.
Η υπηρεσία ενέργειας του κυβερνήτη Πάτρικ Μόρισεϊ δεν ρώτησε ούτε τους κατοίκους ούτε τους τοπικούς αξιωματούχους. Κατέθεσε στην κυβέρνηση Τραμπ αναλυτική πρόταση και πρόσφερε το λατομείο της Κομητείας Τζέφερσον μαζί με τρεις ακόμη τοποθεσίες ως πιθανούς χώρους για το «Κέντρο Καινοτομίας για τον Κύκλο Ζωής της Πυρηνικής Ενέργειας» (Nuclear Lifecycle Innovation Campus).
«Νόμιζα ότι ήταν αστείο», δήλωσε ο Πάσα Ματζντί, πρόεδρος της Επιτροπής της Κομητείας Τζέφερσον, και συμπλήρωσε: «Δεν βγάζει κανένα νόημα».
Όσα έγιναν στη Δυτική Βιρτζίνια έδειξαν πόσο δύσκολα κάμπτεται η ανησυχία των τοπικών κοινωνιών για τα πυρηνικά απόβλητα. Η ίδια ανησυχία εξηγεί γιατί δεν υπάρχει ολοκληρωμένο σχέδιο οριστικής διάθεσης για τις δεκάδες χιλιάδες τόνους αναλωμένων πυρηνικών καυσίμων που έχουν ήδη συγκεντρωθεί στις ΗΠΑ. Ακόμη λιγότερο υπάρχει σχέδιο για τη διαχείριση αποβλήτων που θα μπορούσαν να παραχθούν, εάν υλοποιηθεί ο τετραπλασιασμός της δυναμικότητας παραγωγής πυρηνικής ενέργειας τον οποίο οραματίζεται ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.
Οι λεπτομέρειες της πρότασης της Δυτικής Βιρτζίνια έγιναν γνωστές χάρη σε αίτημα πρόσβασης σε δημόσια έγγραφα που υπέβαλε η εφημερίδα Charleston Gazette-Mail. Οι αντιδράσεις που ακολούθησαν ήταν έντονες.
Ο Μόρισεϊ, που ανήκει στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, απέρριψε αρχικά το δημοσίευμα χαρακτηρίζοντάς το «ψευδείς ειδήσεις». Λίγες ημέρες αργότερα απέσυρε εντελώς την υποψηφιότητα της πολιτείας.
Ο ασβεστόλιθος σαν δρόμος για τη διαρροή των αποβλήτων
Η Κριστίν Γουάιμερ, πρόεδρος του Jefferson County Foundation, οργάνωσης που δραστηριοποιείται στην προστασία του περιβάλλοντος, είπε ότι η τοποθεσία που πρότεινε η πολιτεία κοντά στο Χάρπερς Φέρι ήταν ακατάλληλη από κάθε άποψη.
Ο πορώδης ασβεστόλιθος δεν προσφέρεται για την αποθήκευση τοξικών υλικών. Η μισή έκταση είναι προστατευόμενη ζώνη υπό ομοσπονδιακή δικαιοδοσία, ώστε να διατηρηθεί για πάντα η ιστορική σημασία της ως πεδίου μάχης. Το άλλο μισό, όπως είπε, βρίσκεται κάτω από το νερό.
Η Κάρα Κις, μέλος της Επιτροπής της Κομητείας, στάθηκε πάνω από το λατομείο και δήλωσε: «Ο ασβεστόλιθος λειτουργεί ουσιαστικά σαν αυτοκινητόδρομος για τα απόβλητα». Συνέχισε: «Θα μπορούσες να τοποθετήσεις κάτι εδώ και να μολύνει το πηγάδι κάποιου σε απόσταση 20 μιλίων. Το γεγονός ότι σκέφτηκαν πως αυτό το μέρος θα μπορούσε να γίνει χωματερή πυρηνικών αποβλήτων είναι πολύ ανησυχητικό».
Ο Στιβ Πίρσον, εκδότης της εβδομαδιαίας εφημερίδας WV Independent Observer της Κομητείας Τζέφερσον, εξέτασε αναλυτικά τις λεπτομέρειες της πρότασης και αναρωτήθηκε πώς υποβλήθηκε εξαρχής.
«Ακόμη κι αν ήθελες απλώς να χτίσεις μια αποθήκη, δεν θα μπορούσες να το κάνεις εκεί», ανέφερε. «Δεν υπάρχει διαθέσιμη γη».
Λίγο χαμηλότερα από το λατομείο βρίσκεται το Μίντλγουεϊ, χωριό εξαιρετικά καλοδιατηρημένο, με κτίρια του 18ου και του 19ου αιώνα από πέτρα, τούβλα και κορμούς δέντρων. Το χωριό περιλαμβάνεται στο Εθνικό Μητρώο Ιστορικών Τόπων.
Εκεί οι αγρότες είχαν ήδη εξαντληθεί προσπαθώντας να σταματήσουν τα σχέδια για ένα μεγάλο εργοστάσιο εμφιάλωσης νερού. Επιχειρηματίες επιδιώκουν να το δημιουργήσουν, παρά τις σφοδρές αντιδράσεις των τοπικών εκπροσώπων, που προειδοποιούν ότι θα προκαλούσε περιβαλλοντική καταστροφή. Η είδηση ότι η πολιτεία ήλπιζε να αποθηκεύσει πυρηνικά απόβλητα σε κοντινή απόσταση τους άφησε άφωνους.
Η δεύτερη τοποθεσία που προτάθηκε
Μακριά από την περιοχή του Χάρπερς Φέρι, που αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς, στην οικονομικά δοκιμαζόμενη Κομητεία Μπουν, η πρόταση της πολιτείας προέβλεπε αποθήκευση αποβλήτων σε έκταση όπου βρισκόταν κάποτε ένα από τα μεγαλύτερα ανθρακωρυχεία εξόρυξης με απομάκρυνση κορυφών βουνών στις ΗΠΑ.
Πρόκειται για περιβαλλοντικά υποβαθμισμένη περιοχή.
Και εκεί, όμως, η πρόταση για το πυρηνικό κέντρο συνάντησε αρνητική υποδοχή. Βουλευτής στο πολιτειακό κοινοβούλιο εξέφρασε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την αγανάκτησή του, επειδή δεν είχε προηγηθεί διαβούλευση με την τοπική κοινωνία, καθώς και την ανακούφισή του όταν η πολιτεία εγκατέλειψε την πρόταση.
Η πρόταση είχε φέρει στο προσκήνιο και τα πιθανά πλεονεκτήματα ενός νέου πολιτειακού νόμου. Ο νόμος θεσπίστηκε για τους κατασκευαστές κέντρων δεδομένων και επιτρέπει ταχεία έγκριση αδειών, με παράκαμψη των τοπικών αρχών.
«Για πολλούς από εμάς, το συναίσθημα ήταν: “Πάλι τα ίδια”», δήλωσε η Κριστίν Γουάιμερ, πρόεδρος του Jefferson County Foundation, οργάνωσης που δραστηριοποιείται στην προστασία του περιβάλλοντος.
«Αυτή είναι η ίδια παλιά ιστορία στη Δυτική Βιρτζίνια. Έρχονται άνθρωποι εδώ. Παίρνουν ό,τι καλό υπάρχει. Κι εμείς καταλήγουμε να μας εκμεταλλεύονται». Η υπόθεση της Δυτικής Βιρτζίνια δείχνει πόσο εύκολα ένα φιλόδοξο ενεργειακό σχέδιο μπορεί να καταρρεύσει, όταν οι αρχές επιχειρούν να προχωρήσουν χωρίς τη συναίνεση των τοπικών κοινωνιών. Ακόμη κι αν υπάρχουν πολιτείες πρόθυμες να δεχτούν επενδύσεις δισεκατομμυρίων, αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχουν και κοινότητες πρόθυμες να φιλοξενήσουν τα πυρηνικά απόβλητα της χώρας.

































